W sieci trwa nieustanna walka o naszą uwagę, a decyzje zakupowe coraz częściej zapadają w kilka sekund.
Dlatego tegoroczny Światowy Dzień Konsumenta poświęcony został dark patterns – trikom na stronach i w aplikacjach, które utrudniają świadomy wybór.
Z tej okazji Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował poradnik, który pokazuje, jak rozpoznać cyfrowe pułapki.
Zakupy online są szybkie i wygodne. Właśnie dlatego łatwo przeoczyć moment, w którym ta wygoda zaczyna działać przeciwko nam. Czasem wystarczy jeden wyróżniony przycisk, domyślnie zaznaczona opcja albo komunikat, który podsuwa „najlepszy” wybór. I nagle okazuje się, że w cyfrowym świecie o decyzji nie przesądza już tylko to, czego potrzebujemy, ale też to, jak zostało nam to pokazane. Światowy Dzień Konsumenta, który będziemy obchodzić 15 marca, to dobra okazja, by przyjrzeć się temu bliżej.
– Z okazji Światowego Dnia Konsumenta życzę, aby za każdym naszym kliknięciem stała spokojna, świadoma decyzja. Dziś walka toczy się nie tylko o nasze pieniądze, ale też o uwagę, czas i dane osobowe. Niektóre strony internetowe i aplikacje są projektowane tak, by przyspieszać wybór, utrudniać odmowę i odwracać uwagę od ważnych informacji. Dlatego zatrzymajmy się na chwilę, uważnie spójrzmy na ekran i zadajmy sobie proste pytanie: czy naprawdę wybieram samodzielnie? Im większa świadomość, tym trudniej nami sterować – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Zajrzyj do poradnika
UOKiK przygotował poradnik „Nie klikaj w ciemno! Od perswazji do dark patterns”. To praktyczny przewodnik dla konsumentów w sieci, który pomaga rozpoznać najczęstsze techniki wpływu w sieci i odzyskać kontrolę nad własnymi decyzjami.
W poradniku pokazujemy sytuacje, w których najłatwiej stracić czujność. To m.in. dodatkowe usługi i produkty „podrzucone” do koszyka, dopłaty pojawiające się dopiero na końcu zakupów, subskrypcje – łatwe do włączenia a trudne do wyłączenia – czy ekrany, które wywołują presję przez wyświetlanie licznika czasu, albo sztucznie budowane wrażenie, że produkt jest takim hitem, że za chwilę jego zapasy mogą się wyczerpać.
UOKIK podpowiada, jak reagować na zwodnicze interfejsy. Zawsze warto sprawdzać pełne koszty przed płatnością, dokładnie czytać to, co jest zaznaczone z góry, porównywać oferty i nie podejmować decyzji tylko dlatego, że jesteśmy do tego ponaglani. Czasem wystarczy chwila zatrzymania, by uniknąć niepotrzebnego wydatku lub niechcianej zgody.
Więcej przykładów i praktycznych wskazówek znajdziesz w PORADNIKU UOKIK. Zachęcamy do jego pobrania i korzystania z niego przy codziennych decyzjach zakupowych online.
